WWF-België en Forêt et Naturalité publiceren een nieuwe digitale kaart van de Waalse bossen. Het gaat om een online tool die voor het eerst 134.000 hectare, dat is 23% van alle Waalse bossen, identificeert als bijzonder waardevol. Slechts 3,3% van de Waalse bossen wordt op dit moment grondig beschermd. “Een percentage dat lang niet volstaat gezien hun ecologische belang, hun rol in de strijd tegen de klimaatverandering en de Europese doelstellingen op het gebied van natuurbescherming”, aldus Corentin Rousseau, bioloog bij WWF-België.

Deze interactieve kaart brengt de meest waardevolle bossen van Wallonië in beeld: uitgestrekte gebieden met oude, mature bossen en inheemse boomsoorten die potentieel een enorme biodiversiteit huisvesten. En dit is een primeur op het niveau van Wallonië.

Waarvoor dient deze nieuwe kaart ?

Deze kaartvorming vormt een eerste essentiële stap om meer aandacht te vestigen op bossen van hoge ecologische waarde in Wallonië.
Dat is een dringende zaak, want uit de kaart blijkt ook een alarmerend tekort aan bescherming: terwijl een kwart van de Waalse bossen een hoge ecologische waarde heeft, geniet slechts 3,3% daarvan momenteel een sterke beschermingsstatus. “Dankzij deze kaart zal men bij het kappen van een waardevol bos niet meer kunnen zeggen: ‚dat wisten we niet”, waarschuwt Sébastien Carbonnelle, directeur van Forêt & Naturalité.

De ‘kritieke’ bossen zijn ingedeeld in vier prioriteitsniveaus, waarbij niveau 1 het meest waardevol is en dus het dringendst beschermd moet worden. “In sommige kantons zijn er nog maar heel weinig waardevolle bossen over. Soms slechts twee of drie procent. Dat betekent dat, ook al verschillen de ecologische omstandigheden enigszins van plaats tot plaats, vooral de impact van politieke en beheersbeslissingen doorslaggevend is.”

Deze kaart is echter niet beperkt tot politiek gebruik. Particuliere eigenaars, leden van het DNF, wandelaars… Iedereen kan er waardevolle plekken in de buurt van zijn woonplaats, of zelfs op eigen terrein, mee ontdekken.

Als je de kaart bekijkt, zul je echter niet alle iconische bossen van België erop terugvinden. “Voor deze kaart hebben we zeldzame bossen met specifieke bodems geselecteerd; bossen die een grote natuurlijke waarde hebben. Maar dat betekent niet dat dit de enige interessante bossen zijn. Het is de bedoeling om later nog andere kaarten te maken om andere criteria te laten zien”, legt Sébastien Carbonnelle uit.

Bondgenoot voor welzijn en economie

Meer natuurlijke bossen zijn over het algemeen beter bestand tegen droogte, stormen en ziekten die verband houden met de klimaatverandering. Die klimaatverandering heeft trouwens nu al een grote impact op de Belgische bossen (veranderingen in temperatuur en neerslag, verlies aan biodiversiteit). In sommige gebieden waar slechts één of twee boomsoorten voorkomen, sterven bomen massaal af. De meer natuurlijke bossen bieden ook onderdak aan talrijke planten- en diersoorten.

Naast hun intrinsieke en ecologische waarde leveren bossen ook directe voordelen op voor de samenleving. Volgens een recent onderzoek in opdracht van WWF-België kan elke euro die in natuurherstel wordt geïnvesteerd tussen de 8 en 51 euro aan voordelen opleveren, met name dankzij de verbetering van de luchtkwaliteit, de daling van bepaalde gezondheidskosten en de voordelen op het gebied van recreatie en toerisme. Laten we ook niet vergeten dat bossen fungeren als natuurlijke airconditioners bij extreme hitte, zoals we die nu al aan het begin van deze zomer in België meemaken.

Tegen 2030

De publicatie van deze kaart komt op het moment dat België zijn plannen voorbereidt om de natuurherstelwet te implementeren. Die wet heeft als doel om tegen 2030 ten minste 30% van het land en de zee te beschermen. Op dit moment verkeert 95% van de Belgische natuurlijke habitats in slechte staat van instandhouding. Ons land bungelt daarmee aan de staart van Europa. Het in kaart brengen van bossen met hoge ecologische waarde vormt dan ook een concreet en direct inzetbaar instrument om herstelmaatregelen te sturen.

Met WWF op het terrein

WWF-België werkt samen met vijf nationale parken in ons land, waaronder het Nationaal Park van de Semoisvallei en het Nationaal Park Entre-Sambre-et-Meuse, die samen goed zijn voor 10% van de waardevolle bossen van Wallonië. In deze twee nationale parken zet WWF in op het herstel van wetlands, de aanleg van integrale bosreservaten en de verbetering van leefgebieden voor iconische diersoorten zoals de lynx en de wilde kat.

'Deze kaart onderstreept het gebrek aan bescherming van de Waalse bossen, maar dankzij de nieuwe tool kunnen beleidsmakers voortaan gemakkelijk vaststellen in welke gebieden herstel- of beschermingsmaatregelen het meest dringend zijn', vertelt Corentin Rousseau, bioloog van WWF-België.

'Helaas zien we dat bossen van hoge waarde er nog steeds op achteruitgaan. Daarom is het belangrijk dat de uitdagingen waar we voor staan beter begrepen worden en deze nieuwe kaart helpt daarbij', benadrukt ook Sébastien Carbonnelle, directeur van Forêt et Naturalité.