Brussel, 18 augustus 2026 – Geëvacueerde dorpen, impact van rook op de luchtwegen, trauma door de omvang van een ramp zo dicht bij huis: het vuur in de Hoge Venen is de ergste brand in ons land in 100 jaar tijd en confronteert ons hard met de gevolgen van de klimaatverandering voor onze veiligheid. ‘Wat in rook opgaat, is ook ons natuurlijk erfgoed. De Hoge Venen herbergen een zeldzame natuur, rijk aan een unieke biodiversiteit. Elke hectare telt', vertelt Laurence Drèze, beleidsmedewerker biodiversiteit bij WWF-België.     

De Hoge Venen vormen een uitzonderlijk en kwetsbaar ecosysteem dat zich duizenden jaren ontwikkelde en is aangepast aan bodems arm aan voedingsstoffen. ‘Het zal op zijn minst decennia duren voor de natuur zich herstelt. Door de grote hoeveelheid as wordt het evenwicht in de bodem verstoord’, verduidelijkt Corentin Rousseau, bioloog bij WWF-België.

Met de veengebieden die in vlammen opgaan, verliezen we ook het mooie resultaat van een bijzonder knap LIFE-natuurherstelproject. Dat project had tot doel om veengebieden te herstellen die in het verleden drooggelegd werden om sparren te kweken en ontving de prestigieuze ‘Best of the Best’-award van de Europese Commissie. ‘We zagen er de terugkeer van zeldzame soorten als velduil, wintertaling en watersnip’, licht Corentin Rousseau toe.

Alarmsignaal

De brand in de Hoge Venen vormt eveneens een belangrijk alarmsignaal als het gaat over klimaatverandering. Nog maar eens wordt aangetoond met wat voor extreme droogte de natuur in ons land te kampen heeft. Het is daarom absoluut noodzakelijk om de natuur te helpen en te vernatten via onder andere poelen en moerassen die voor verkoeling zorgen. Waterrijke gebieden kunnen bovendien ook gebruikt worden om branden te bestrijden.

Veengebieden vormen een waardevol instrument in de strijd tegen klimaatverandering: ze slaan enorme hoeveelheden koolstof en water op dankzij het veenmos dat als een spons fungeert. ‘Door in brand te vliegen, verandert die spons die ons beschermde tegen droogte en overstromingen en die koolstof opving, nu in een bron van CO₂’, vertelt Laurence Drèze.

Natuurherstel

De ramp in de Hoge Venen maakt nogmaals duidelijk dat het herstel van gedegradeerde natuur in ons land een prioriteit moet zijn. Parallel daaraan moeten we de klimaatverandering mee in toom houden en ons ook voorbereiden op de gevolgen ervan. Zoniet zullen de inspanningen op het vlak van natuurherstel telkens weer tenietgedaan worden door terugkerende periodes van grote droogte.

We weten dat natuurherstel werkt, dat het winstgevend is én noodzakelijk om gewapend te zijn tegen extreme weersomstandigheden. ‘Tegen 1 september moet België zijn plan voor natuurherstel indienen. Het is een van de belangrijkste instrumenten waarover onze beleidsmakers beschikken en die kans moeten ze ten volle benutten’, onderstreept Laurence Drèze.