Duurzaam tijgertoerisme stort in door COVID-19

Duurzaam tijgertoerisme stort in door COVID-19

De gemeenschappen die rond nationale parken wonen en er gewoonlijk van toerisme leven hebben het momenteel erg zwaar door de gezondheidscrisis. Resultaat: de parken zijn minder beschermd en de menselijke druk erop neemt toe. Wij gingen poolshoogte nemen in de dorpen rond het Chitwan-park in Nepal, waar een grote populatie wilde tijgers leeft. 


Voor de lockdown door de coronacrisis ging het met ons gastgezin beter dan ik ooit had durven dromen”, legt Som Maya Pun uit. Zij baat een homestay uit in het dorp Ayodhyapuri aan de rand van het nationale park van Chitwan in Nepal. “We hadden zelfs geen seconde voor onszelf, en nu hebben we geen werk meer. We zitten hier maar te wachten …” 


Net als 16 andere gezinnen in het dorp verwelkomde het gezin van Som Maya Pun de voorbije jaren toeristen die op zoek waren naar authenticiteit en ongerepte natuur. In het park van Chitwan kan je immers tal van Aziatische wilde dieren spotten, waaronder ook de tijger. Het is trouwens het eerste park ter wereld dat een certificaat kreeg voor zijn inspanningen voor het behoud van de tijgers.


Maar toen de grenzen sloten en de wereld in lockdown ging, stortte dit met moeite opgerichte kaartenhuisje ineen. Toeristen bleven weg en Nepalese gastgezinnen leden economische verliezen.


Het is een triestig zicht. Ontvangstcommittees hebben niemand meer om te verwelkomen. Performers die vroeger zongen en dansten om toeristen te laten kennismaken met de lokale cultuur, zitten zonder publiek. Kamers die ooit voortdurend volzet waren, blijven nu leeg achter. En de uitbaters van de homestays, die hun toekomst tot voor kort rooskleurig tegemoet zagen, beginnen vandaag te wanhopen.


De exacte impact? Die valt volgens Som Maya moeilijk te berekenen of zelfs uit te drukken. “Wat kunnen we zeggen? Ik vind er geen woorden voor”, vertelt ze onthutst. 


Alleen al in de laagvlakte van de Terai, waar WWF steun verleent aan homestays en aan de bescherming het leefgebied van de tijger, worden meer dan 204 gezinnen geraakt door de 414 leegstaande kamers. Ook 400 andere banen die gelinkt zijn aan dit toerisme, zoals in de fruit- en groenteteelt, zijn in gevaar.


Niet alleen de homestays, maar ook andere gemeenschapsinitiatieven voor ecotoerisme verspreid over heel Nepal ervaren de grote impact van deze crisis. Het levensonderhoudvan miljoenen mensen is daardoor onzeker geworden.


Slecht nieuws voor bevolking en natuur


Nepalese natuurparken halen 95% van hun inkomsten uit toerisme, waarvan 30 tot 50% vloeit naar de ontwikkeling van de lokale gemeenschappen aan de rand van de parken. De instorting van het toerisme hindert dus niet alleen de lokale economische groei, maar heeft ook een impact op het parkbeheer.


Volgens Rajendra Suwel, die bij WWF-Nepal rond ecotoerisme werkt, wordt de crisis een ramp voor zowel de bevolking als de natuur. “Het ecotoerisme heeft een onontbeerlijke rol gespeeld in de herlancering van de lokale economie, in het bijzonder voor de gemeenschappen die in de bufferzones van de beschermde gebieden in Nepal leven”, legt hij uit. “Door de inkomsten uit de homestays hebben de dorpsleiders de rechtstreekse voordelen van het natuurbehoud ontdekt. Daardoor wijzen ze nu op hun beurt binnen hun gemeenschap op het belang van de bescherming van wilde dieren.


Maar door de economische druk riskeren de gemeenschappen nu opnieuw het woud in te trekken voor energiebronnen zoals brandhout. Die trend is trouwens al duidelijk vastgesteld in de beschermde parken van Nepal, en in het bijzonder de parken waar tijgers leven. Alleen al in de eerste maand van de lockdown (24 maart – 24 april) was er meer illegale activiteit in de wouden dan in de 11 voorgaande maanden samen!


Experts waarschuwen nu – op basis van de toename van de wereldwijde economische onzekerheid – dat deze toename van illegale activiteiten in de wouden ook stropers op ideeën zou kunnen brengen. Dat zou de al kwetsbare diersoorten in Nepal, zoals de tijger, nog meer in gevaar brengen.


Deze situatie kan tientallen jaren aan wereldwijd erkende inspanningen rond natuurbehoud teniet doen in meer dan 1,3 miljoen hectare essentieel natuurgebied.


De moed niet laten zakken


In normale tijden verwelkomde ook Dhan Maya Mahato gasten in haar huis in Amaltari, een ander dorp aan de grens van het nationale park van Chitwan. Toen Nepal de sluiting van het land aankondigde op 24 maart, heeft Dhan Maya Mahato meteen actie ondernomen. Ze maakte zelf een masker en begon aan een lang takenlijstje, zonder de moed ooit te laten zakken.


Ondanks onze financiële situatie hebben we veel werk verricht”, vertelt ze. Zo heeft ze de hutten met inheemse Tharu-kunst versierd voor toekomstige bezoekers. En samen met andere dorpelingen heeft ze ook veel maatregelen ingevoerd om de verspreiding van het virus in het dorp te voorkomen. De dorpelingen schoten echter niet alleen in actie voor hun dorp, ze kwamen ook op voor de natuur.


We beseften welk effect deze crisis op de natuur kan hebben. Dus hebben we de handen in elkaar geslagen om waterbronnen te bouwen voor de dieren in het woud naast Gundrahi Dhakaha”, legt Dhan Maya uit. “Dat is onze kleine bijdrage voor de natuur.


Ze voegt eraan toe dat haar ervaringen met het beheer van de gastenverblijven haar leven in meer dan één opzicht hebben veranderd.


Voor COVID-19 werkte het programma voor gastgezinnen zo goed dat we er ons dorp mee konden uitbreiden en bijgevolg onze levensstandaard konden verbeteren”, vertelt ze. “Het programma heeft de daadkracht van de mensen versterkt en heeft ons tegelijkertijd het belang getoond van natuurbehoud.


Hoewel ze haar ambities nu even moet opbergen, benadrukt Dhan Maya dat ze zich niet klein laat krijgen door het wegblijven van haar gasten.


Haar boodschap aan toeristen van over de hele wereld die hun bezoek aan Nepal dit jaar hebben moeten annuleren is dan ook eenvoudig: blijf veilig, droom vandaag en kom ons later bezoeken.


Waar jullie ook zijn, isoleer jezelf, blijf veilig en hou de moed erin tijdens deze moeilijke periode. Ik kijk er al naar uit om jullie opnieuw te verwelkomen wanneer alles voorbij is, zodat jullie de diversiteit van onze natuur en het unieke leven in dit dorp kunnen ontdekken.