Brussel, 31 oktober 2026 - Onderhandelaars van 182 partijen zijn het op de VN-biodiversiteitsconferentie (COP17) in Armenië eens geworden over een actieplan om de uitvoering van de natuurdoelstellingen voor 2030 te versnellen. De partijen bereikten ook consensus over belangrijke kwesties rond de financiering van biodiversiteit en ze vonden een manier om op mensenrechten gebaseerde benaderingen te bevorderen in het hele proces. Via stemming werd bepaald dat COP18 in 2028 georganiseerd zal worden in Quito, Ecuador. 

Na twee slopende weken van onderhandelingen in Jerevan, waar regeringen evalueerden welke vooruitgang werd geboekt sinds de goedkeuring van het Wereldwijde Biodiversiteitskader (Global Biodiversity Framework) in 2022, is WWF tevreden over de goedkeuring van het besluit rond die wereldwijde evaluatie. Daarin wordt erkend dat de maatregelen ontoereikend zijn en dat de ambitie bij de uitvoering ervan verhoogd moet worden, met het oog op de natuurdoelstellingen voor 2030. 

Het COP-besluit, dat ‘het pad van Jerevan’ gedoopt werd, bevat stevig bediscussieerde richtsnoeren voor landen om actie te versnellen en op te schalen, bijvoorbeeld rond hun financiële toezeggingen, maar ook om minstens 500 miljard dollar aan schadelijke subsidies, die de teloorgang van de natuur in de hand werken, te hervormen. 

Krachtig signaal 

De wereldwijde evaluatie die gemaakt werd in Jerevan (de zogenaamde ‘Global Review’) is een krachtig signaal aan landen dat ze beter hun best moeten doen als het gaat over maatregelen ten behoeve van de natuur, maar zonder opschaling van de benodigde middelen valt te vrezen dat financiering het belangrijkste knelpunt zal blijven. Onderhandelaars die nu terug naar huis keren, moeten de evaluatie omzetten in duidelijke, gerichte maatregelen, waarbij natuurherstel wordt opgeschaald door de meest schadelijke sectoren en activiteiten te transformeren. 

Regeringen hadden moeite om tot een akkoord te komen over hoe de financiering van biodiversiteit na 2030 georganiseerd zal worden, maar bereikten uiteindelijk overeenstemming over de lijst met criteria die als leidraad zullen dienen voor de structuur van het toekomstige permanente financiële mechanisme. De partijen kwamen ook overeen om op vrijwillige basis het aantal donorlanden dat bijdraagt aan de internationale financiering van biodiversiteit uit te breiden. 

Cali-fonds maakt geen voortgang

Tijdens COP16 in Colombia werd het Cali-fonds toegejuicht als een van de belangrijkste resultaten van de conferentie toen, maar voortgang over de manier waarop het fonds kan functioneren, is tot stilstand gekomen. Sommige landen suggereren dat het fonds een kritische drempel van 150-200 miljoen dollar moet bereiken voor het in werking kan treden. Het fonds heeft tot doel om jaarlijks minstens 1 miljard dollar op te halen bij bedrijven die gebruikmaken van digitale sequentie-informatie uit genetische hulpbronnen voor producten, bijvoorbeeld in de farmaceutische industrie, wasmiddelen of cosmetica. COP18 was bedoeld voor een evaluatie van het fonds, maar aangezien er bij de afsluiting van COP slechts 10.000 dollar was toegezegd, zullen vervolgbesprekingen tijdens tussentijdse bijeenkomsten van groot belang zijn.  

Participatie van lokale gemeenschappen

Toen het VN-Verdrag rond biologische diversiteit in 1992 voor het eerst werd aangenomen, was een van de belangrijkste pijlers het waarborgen van een eerlijke en billijke verdeling van de voordelen van biodiversiteit, met name voor de landen en de lokale gemeenschappen die deze biodiversiteit leveren. Bijna 35 jaar later zien we nog steeds niet dat bedrijven die winst maken via de natuur hun winst delen met de inheemse volkeren en lokale gemeenschappen die fungeren als hoeders van een groot deel van de biodiversiteit waarop de bedrijven steunen. Het is hoog tijd dat dit omgebogen wordt zodat financiering terechtkomt op de plekken waar dat het meest noodzakelijk is. 

Voorafgaand aan de onderhandelingen op COP17 publiceerde de VN een rapport waaruit blijkt dat er aanzienlijke tekortkomingen bestaan wat betreft een op mensenrechten gebaseerde aanpak en betekenisvolle participatie van sommige stakeholders wanneer maatregelen rond biodiversiteit bepaald worden. Het stemt WWF hoopvol dat de partijen tijdens COP tot een compromis kwamen om een akkoord te bereiken over de bestuursregelingen voor het Hulporgaan inzake artikel 8J van het verdrag. Dit orgaan, dat tijdens COP16 werd ingesteld, is belangrijk om de volledige en effectieve participatie van inheemse volkeren en lokale gemeenschappen binnen de werkzaamheden van het verdrag te waarborgen.  

Positieve initiatieven 

In de marge van de conferentie kondigde het Armeense voorzitterschap van COP17 ook een aantal positieve initiatieven aan, waaronder een groep landen die samen vaart willen zetten achter de hervorming van schadelijke subsidies, en een gezamenlijke verklaring die de uitvoering van de drie COP’s op het gebied van klimaat, natuur en bodemdegradatie moet stroomlijnen. Het voorzitterschap maakte daarnaast bekend dat er tijdens de conferentie 1,8 miljard dollar aan toezeggingen is gemobiliseerd door de deelnemers. WWF is ook bemoedigd door de eerste dialoog tussen ministers van milieu en financiën, georganiseerd door het COP17-voorzitterschap in Jerevan. WWF hoopt dat die dialoog zal bijdragen aan de belangrijke veranderingen die nodig zijn in verschillende economische sleutelsectoren.

‘Biodiversiteit gaat niet alleen over dieren in het wild, het gaat ook om de ondersteunende systemen die ons en onze economieën in stand houden. De natuur zorgt voor voedsel, proper water, schone lucht, de bestuiving van gewassen en voor gezonde bodems die de basis vormen voor wereldwijde voedselzekerheid’, herinnert Guido Broekhoven, Global Director Multilateral Policy bij WWF International.