Inheemse volkeren, bondgenoten voor natuurbehoud

Inheemse volkeren, bondgenoten voor natuurbehoud

Op 9 augustus vierden we de 12de verjaardag van de VN-Verklaring over de Rechten van Inheemse Volkeren. Er leven wereldwijd tussen de 370 en de 500 miljoen autochtonen. Samen spreken ze ongeveer 7 000 verschillende talen en vertegenwoordigen ze de helft van de culturele diversiteit in de wereld. De term ‘inheems’ beschermt de gemeenschappen: hij erkent hun het recht op een eigen cultuur en het recht op de grond van hun voorouders. Maar al te vaak werden ze er om historische redenen verdreven en mochten ze niet meer terugkeren.

Inheemse volkeren kennen niet alleen hun grondgebied als geen ander, ze kennen ook de natuur die er moet beschermd worden. Ze kunnen dan ook een belangrijke rol spelen in het behouden van de biodiversiteit. WWF werkt op het terrein dan ook samen met de autochtone bevolkingen.

Bijvoorbeeld Ecuador …

In Ecuador strekt het gebied van de Achuar-gemeenschap zich uit over 682 000 hectaren van het Amazonewoud. 97% van het gebied is in ongerepte staat. De gemeenschap werd geconfronteerd met problematieken die hun grondgebied en hun onafhankelijkheid bedreigden. Als antwoord hierop hebben ze hun manier van leven aangepast: ze ontwikkelden de productie van alternatieve en duurzame bestaansmiddelen die gericht was op natuurbehoud. Op die manier zijn ze erin geslaagd om hun grondgebied te laten uitgroeien tot de best beschermde plaats van het Ecuadoraanse Amazonewoud.

Met de hulp van WWF-Ecuador heeft de Achuar-gemeenschap een systeem ontwikkeld voor het behoud van de natuur en de aanleg van natuurreservaten in het Amazonewoud. Centraal staan het werk op het terrein en de aanpak van de overheid. Het initiatief, dat de naam SACRE (afkorting van het Spaanse Sistema Achuar de Conservación y Reservas Ecológicas) draagt, is een geslaagd voorbeeld van de inspanningen voor natuurbehoud door de inheemse bevolking. Het is het eerste gebied in Ecuador dat officieel beschermd is door de lokale overheid.

https://www.youtube.com/embed/_1R2gvA0DvE?enablejsapi=1&origin=https:%2F%2Fwwf.be

De filosofie van WWF bestaat erin om projecten die leiden tot interne veranderingen te stimuleren, in nauwe samenwerking met de lokale bevolkingen. Daarbij houden we rekening met de unieke kenmerken en de geloofsbeleving van elke cultuur. Alleen op die manier kan een initiatief duurzaam zijn. We ontwikkelen onze projecten echt MET de inheemse bevolking’, aldus Hugo Arnal, directeur van WWF-Ecuador.

… of nog: Cambodja

WWF werkt ook samen met inheemse bevolkingsgroepen in Cambodja om de rechten op hun gronden te doen gelden en die gronden tot beschermde zones om te vormen.

De laatste jaren zijn de inheemse volkeren van Cambodja die leven van het bewerken van grond in bosrijke gebieden en de producten die die bossen voortbrengen, kwetsbaarder geworden. Dat komt door de ontbossing en het opkopen van gronden voor commerciële doeleinden. Sinds 2000 werkt de Cambodjaanse regering samen met de gemeenschappen in bosrijke gebieden om hun betrokkenheid bij het beheer van de natuurlijke rijkdommen te vergroten. Vaak botsen de gemeenschappen die aan dit initiatief willen deelnemen op administratieve obstakels en hebben ze behoefte aan technische steun. WWF streeft ernaar om hun bekwaamheden te versterken en ervoor te zorgen dat ze erkend worden als de rechtmatige eigenaars van hun gronden.

Voor dit project, werken we concreet aan vier verschillende pijlers. Tegen 2022:  

  • worden twee plannen voor gemeenschappelijk landbeheer ontwikkeld in samenwerking met de lokale gemeenschappen en toegepast in regio’s die essentieel zijn voor het bedreigde zwijnshert en vogelsoorten zoals de reuzenibis;
  • hebben zowel de biodiversiteit als de lokale gemeenschappen baat bij het duurzame beheer van twee natuurgebieden, acht gemeenschapsbossen en drie collectieve inheemse landeigendommen;
  • ondernemen de lokale gemeenschappen in en rond de gemeenschapsbossen meer duurzame activiteiten voor hun levensonderhoud (ecotoerisme, landbouw en productie van bosbijproducten);
  • hebben de lokale gemeenschappen meer zeggenschap en autonomie dankzij een sterk netwerk van gemeenschapsbossen, de steun van diverse stakeholders, de versterking van gendergelijkheid en duurzame plannen voor landgebruik en bosbeheer.

Aangemoedigd door de positieve resultaten van onze huidige samenwerkingen blijft WWF nieuwe projecten aangaan om de biodiversiteit te beschermen samen met inheemse volkeren.